Hi, How Can We Help You?

Blog

Dlaczego warto dokładnie przeczytać umowę przed jej podpisaniem?

Prowadzenie własnej działalności gospodarczej nieodłącznie wiąże się z zawieraniem różnego rodzaju umów. Oczywiście nie wszystkie z nich są zawierane w formie pisemnej, ale warto pamiętać o tym, że dobra umowa, to podstawa każdego stosunku prawnego. Dobra umowa to taka, która należycie zabezpiecza nasze interesy, jest dla nas jasna i w razie ewentualnego sporu z drugą stroną, nie ograniczy naszych możliwości. Dlatego tak ważne jest, żeby dokładnie i ze zrozumieniem przeczytać umowę przed jej podpisaniem.

Umowa ma nas zabezpieczyć przed najgorszym scenariuszem

Zazwyczaj umowę podpisujemy z dobrymi intencjami, z nadzieją na dobrze układającą się współpracę. Zaufanie do kontrahenta jest ważne w biznesie.  Należy jednak pamiętać o tym, żeby o każdej zawieranej umowie myśleć w kontekście najgorszych możliwych scenariuszy. Jeżeli nasz kontrahent wywiąże się prawidłowo ze zobowiązania to prawdopodobnie nie będziemy musieli wracać do treści umowy. Problemy zaczynają się zazwyczaj wtedy, kiedy coś pójdzie nie po naszej myśli. Wykonawca opóźni się z realizacją zamówienia albo wykona je w sposób wadliwy, kupujący nie dokona zapłaty w terminie, wystąpią problemy z dostawą albo z jakością towarów. To właśnie w takich sytuacjach, umowa ma zabezpieczać nasze interesy.

Należy dokładnie przeczytać umowę przed jej podpisaniem

Niestety, niedokładne czytanie umów zdarza się nadal bardzo często, nie tylko wśród konsumentów, ale również wśród przedsiębiorców. Zwłaszcza u osób nie prowadzących działalności na szeroką skalę, niemających w swojej firmie  działu prawnego, czy osób zatrudnionych specjalnie do analizowania umów. Zdarza się, że osoby podpisujące umowę sprawdzają tylko najistotniejsze jej elementy – czy zgadza się przedmiot zamówienia, cena, terminy. Tymczasem każdą umowę należy czytać i interpretować całościowo, pamiętając o tym, że składając pod nią swój podpis godzimy się na wszystkie zawarte w niej warunki.  Warto pamiętać o tym, że co do zasady nie można skutecznie powołać się na błąd co do treści umowy, jeżeli podpisaliśmy ją, nie zapoznając się dokładnie z jej treścią.

„Osoba, która świadomie podpisuje dokument nie znając jego treści, nie myli się, lecz świadomie akceptuje oświadczenia zawarte w dokumencie.” (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi – I Wydział Cywilny z dnia 6 sierpnia 2015 r. I ACa 169/15)

Na co warto zwrócić uwagę czytając umowę?

Czytając umowę przed jej podpisaniem warto zwrócić uwagę przede wszystkim na to, czy nie ogranicza ona w jakiś sposób naszych uprawnień. Oczywiście jest to kwestia bardzo indywidualna i wiele zależeć będzie od rodzaju umowy, którą podpisujemy. Przede wszystkim warto zwrócić uwagę na sposób, w jaki regulowana jest odpowiedzialność za prawidłowe wykonanie zobowiązania. Czy, na przykład, nie ograniczono uprawnień z tytułu rękojmi pomiędzy przedsiębiorcami. Jaka jest wysokość zastrzeżonych na wypadek zwłoki odsetek, albo jakie są zastrzeżone kary umowne. Warto sprawdzić jak uregulowana jest możliwość odstąpienia od umowy. Naszą uwagę powinny zwrócić również wszystkie zapisy wskazujące na nierówne uprawnienia stron.

Bardzo istotne jest również to, żeby przeczytać umowę pod kątem ewentualnego, przyszłego dochodzenia roszczeń przed sądem. Co do zasady strony mogą  w umowie ustalić, który sąd będzie miejscowo właściwy do rozpoznawania ewentualnych sporów wynikających z umowy. Nawet  jeżeli sąd ten, nie byłby właściwy do rozpoznania sporu według ustawy. Może okazać się, że przedsiębiorca działający w Krakowie, który według ustawy, ewentualne powództwo mógłby wytoczyć przed sądem w Krakowie, będzie musiał prowadzić spór sądowy w Szczecinie, z uwagi na zapisy zawarte w umowie. To oczywiście wiąże się z dodatkowymi utrudnieniami, kosztami dojazdu do sądu etc.

Indywidualne podejście

Warto również pamiętać o tym, że tak jak każda sytuacja, tak i każda umowa jest inna. Dlatego nie sposób wymienić wszystkich możliwych pułapek, które mogą czyhać na nas w treści umowy. Na przykład w umowie ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej będziemy zwracać uwagę na to, czy umowa, nie wyklucza odpowiedzialności ubezpieczyciela w pewnych konkretnych sytuacjach, w umowach kredytu, będziemy zwracać uwagę, na przykład, na kwestie związane z oprocentowaniem, terminami płatności czy możliwością wypowiedzenia umowy przez bank. Oczywiście nie ma możliwości stworzenia jednego, gotowego wzorca umowy znajdującego zastosowanie w każdej sytuacji.

Jak zabezpieczyć swoje interesy?

Reasumując, przede wszystkim należy dokładnie przeczytać umowę przed jej podpisaniem. Nie podpisywać jej, jeżeli coś jest dla nas niejasne, nie podpisywać jej w pośpiechu. Jeżeli umowa zawiera zapisy dla nas niekorzystne, warto jest negocjować jej treść z kontrahentem. Oczywiście nie zawsze druga strona wyraża wolę negocjacji, wtedy warto się zastanowić nad ryzykiem związanym z podpisaniem umowy zawierającej ryzykowne, z naszego punktu widzenia zapisy. Często warto skonsultować umowę z prawnikiem. Prawnik wskaże nam niebezpieczne/wątpliwe miejsca w umowie, wytłumaczy na czym polega ryzyko podpisania umowy o danej treści. Może wskazać, jak powinny brzmieć zapisy umowy, żeby były bezpieczne. Pamiętajmy o tym, że już na etapie podpisywania umowy, możemy zabezpieczyć się przed wieloma problematycznymi sytuacjami w przyszłości