Hi, How Can We Help You?

Blog

Jak zaliczyć wpłatę od kontrahenta, który ma wobec nas kilka zobowiązań?

W długotrwałych relacjach biznesowych często zdarza się tak, że nasi kontrahenci mają wobec nas kilka zobowiązań jednocześnie.  Z  naszego doświadczenia wynika, że dłużnicy, dokonując zapłaty, nie zawsze wskazują, na które  zobowiązanie jest przeznaczona konkretna  wpłata. Co zrobić w takiej sytuacji? Na poczet którego zobowiązania zaliczyć wpłatę?

Właściwe zaliczenie wpłaty jest istotne, chociażby z punktu widzenia ewentualnego procesu sądowego.  Wyobraźmy sobie, że dochodzimy roszczenia z danej faktury X, w odpowiedzi na pozew dłużnik podnosi, że faktura X została zapłacona. Może okazać się, że rzeczywiście jedna z wpłat dokonanych przez dłużnika powinna być zaliczona na zapłatę faktury X, a nieopłacona jest faktura Y.

Jak uniknąć takiej sytuacji? Jak poprawnie zaliczyć wpłatę w przypadku kilku zobowiązań?

Wybór dłużnika

Oczywiście strony mogą w drodze umowy uregulować sposób zaliczania wpłat na konkretne zobowiązania. Jeżeli takiego porozumienia nie ma to z pomocą przychodzą nam przepisy prawa cywilnego.

W pierwszej kolejności, to dłużnik ma prawo wyboru, na zaspokojenie którego długu przeznaczyć daną wpłatę. Może tego dokonać, chociażby wskazując w tytule przelewu, na który dług należy zaliczyć wpłatę. W orzecznictwie przyjmuje się, że wola zaliczenia świadczenia na poczet określonej zaległości może być wyrażona w dowolny sposób, a jej interpretacja podlega ogólnym regułom interpretacji oświadczeń woli. Sąd Najwyższy wskazał również, że o zamiarze dłużnika może świadczyć także wysokość spełnionego świadczenia. ( SN w wyroku z dnia 16 lutego 2012r., IV CSK 233/11 ).

W takiej sytuacji wierzyciel jest związany wyborem dłużnika. Warto jednak pamiętać o tym, że pieniądze przekazane na poczet danego długu wierzyciel może w pierwszej kolejności zaliczyć na związane z tym długiem zaległe należności uboczne oraz na zalegające świadczenia główne. Tak stanowi art. 451 § 1 zd. 2 Kodeksu Cywilnego. Przepis ten stosuje się również wtedy, gdy dłużnik ma wobec wierzyciela tylko jeden dług, na który składają się należność główna i odsetki. Uprawnienia wierzyciela, w tym zakresie, nie wyłącza nawet odmienna wola dłużnika.

Koszty egzekucji

Warto zwrócić uwagę na to, że orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje, że ewentualnych kosztów egzekucji nie można uważać za należność uboczną danego roszczenia. Koszty egzekucji to odrębne zobowiązanie pozostające w związku z podjęciem czynności egzekucyjnych.

Koszty egzekucyjne nie są należnością uboczną w rozumieniu art. 451 KC lecz odrębnym długiem, który pozostaje w związku z podjęciem czynności egzekucyjnych. (Wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 7 czerwca 2002 r. IV CKN 1155/00)

Wybór dokonany przez wierzyciela

Jeżeli dłużnik nie wskazał, na który z długów należy zaliczyć wpłatę, to wierzyciel, w pokwitowaniu może określić na który dług zaliczył dane świadczenie. Jeżeli dłużnik takie pokwitowanie przyjął,  to wtedy nie może już żądać zaliczenia na poczet innego długu.

Warto zwrócić uwagę na to, że pomiędzy spełnieniem świadczenia przez dłużnika, a wystawieniem pokwitowania przez wierzyciela powinno zachodzić bezpośrednie następstwo czasowe. Sąd Apelacyjny w Gdańsku wskazał, że w przeciwnym wypadku należy uznać, że żadna ze stron nie skorzystała  z możliwości wyboru sposobu zaliczenia wpłaty. ( Wyrok z dnia 15 listopada 2016r., I ACa 332/16)

Jak zaliczyć wpłatę w przypadku braku wskazania?

Co jeżeli dłużnik nie wskazał na poczet, której należności należy zaliczyć zapłatę, a wierzyciel również nie określił w pokwitowaniu na poczet którego zobowiązania wpłata została zarachowana?

Wtedy przyjmuje się, że spełnione świadczenie powinno być zaliczone przede wszystkim na poczet długu wymagalnego.  Jeżeli mamy kilka faktur, z których tylko jedna jest wymagalna, to świadczenie powinno być zaliczone przede wszystkim właśnie na poczet tej faktury. Co w sytuacji kiedy mamy kilka długów wymagalnych? Wtedy zapłata powinna być zaliczona na poczet najdawniej wymagalnego.

Na co dzień zawodowo wspieramy przedsiębiorców w prowadzeniu działalności gospodarczej. Pomagamy w bieżących sprawach związanych prawem dla przedsiębiorców, prawem pracy, zabezpieczaniem i dochodzeniem roszczeń, czy prawem nowych technologii. Na blogu dzielimy się naszą wiedzą i doświadczeniem. Informacje o najnowszych wpisach zawsze pojawiają się na stronie kancelarii na Facebooku. Zapraszamy do jej obserwowania.

Warto przeczytać:

Wezwanie do zapłaty. Jak napisać? Czy warto?

Zasądzenie wynagrodzenia pomimo nieważności umowy o roboty budowlane.

Wynagrodzenie za wadliwie wykonaną pracę.